Khi nguồn gỗ khai thác từ rừng tự nhiên ngày
càng cạn kiệt, việc sản xuất ván gỗ nhân tạo đang trở nên phổ biến. Do
những đặc tính cơ lý ưu việt, kiểu dáng màu sắc phong phú, đồ mộc làm
từ ván nhân tạo thích hợp với nội thất hiện đại.
 |
| Sản xuất ván gỗ nhân tạo. |
Sản
phẩm ván gỗ nhân tạo sản xuất và sử dụng phổ biến ở Việt Nam hiện nay
gồm 3 loại chính là ván sợi, ván ghép thanh, ván dăm...
Ván dăm MFC: là gỗ nhân tạo được sản xuất từ nguyên liệu gỗ rừng trồng (bạch
đàn, keo, cao su...), có độ bền cơ lý cao, kích thước bề mặt rộng,
phong phú về chủng loại. Mặt ván được dán phủ bằng những loại vật liệu
trang trí khác nhau: melamine, veneer (gỗ lạng)... Ván MFC chủ yếu sử
dụng để trang trí nội thất, sản xuất đồ mộc gia đình, công sở. Ván được
sản xuất bằng quá trình ép dăm gỗ đã trộn keo, tương tự như MDF nhưng
gỗ được xay thành dăm, nên chúng có chất lượng kém hơn ván sợi.
Công
nghệ dán phủ mặt và cạnh ván thỏa mãn nhiều yêu cầu về hình dạng và
kích thước, gồm hai loại sản phẩm ván dăm trơn và MFC. Ván dăm trơn là
loại phổ biến trên thị trường, khi sử dụng thường được phủ veneer, sơn,
hoặc phủ PU. Với sản phẩm MFC, hai mặt được phủ một lớp melamine nhằm
tạo vẻ đẹp, chống ẩm và trầy xước.
Những
nước sản xuất ván dăm nhiều trên thế giới là Malaysia, Việt Nam, New
Zealand, Thái Lan, Australia. Nơi sản xuất ván dăm lớn nhất Việt Nam
hiện nay là Nhà máy Ván dăm Thái Nguyên, với công suất thiết kế 16.500
m3 sản phẩm/năm, được áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO
9001-2000, trang bị công nghệ hiện đại, sản phẩm xuất xưởng có độ dày
từ 8 đến 32 mm.
Ván sợi MDF
(còn gọi gỗ ép)
thuộc loại gỗ nhân tạo có độ bền cơ lý cao, kích thước
lớn, phù hợp với công nghệ sản xuất đồ mộc nội thất trong vùng khí hậu
nhiệt dới. Ván sợi được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực sản xuất
đồ mộc, trang trí nội thất, xây dựng. MDF được trải qua quá trình ép
sợi gỗ xay nhuyễn đã trộn keo, tỷ trọng từ 520 đến 850 kg/m3, tùy theo
yêu cầu chất lượng, nguyên liệu gỗ, độ dày. Trên thị trường hiện có 3
loại chính là trơn, chịu nước và melamine.
MDF trơn là loại phổ
biến nhất, khi sử dụng thường được phủ veneer, sơn hoặc phủ PU. MDF
chịu nước cũng thuộc loại MDF trơn, được trộn keo chịu nước trong quá
trình sản xuất, thường sử dụng ở nơi có khả năng tiếp xúc với nước hoặc
có độ ẩm cao như cánh cửa, đồ gỗ trong nhà bếp. Melamine MDF, cả hai
mặt ván MDF được phủ một lớp melamine nhằm tạo vẻ đẹp, chống ẩm và trầy
xước.
Ván ghép thanh (còn gọi gỗ ghép)
được sản xuất từ nguyên liệu chính là gỗ rừng trồng.
Những thanh gỗ nhỏ đã qua xử lý hấp sấy, trên dây chuyền công nghệ tiên
tiến, thiết bị hiện đại, gỗ được cưa, bào, phay, ghép, ép, chà và sơn
phủ trang trí. Ván ghép thanh được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực
sản xuất đồ mộc, trang trí nội thất, sản xuất ván sàn và nhiều sản phẩm
khác.
Có 4 cách thức gỗ ghép song song, mặt,
cạnh, giác. Gỗ ghép song gồm nhiều thanh gỗ cùng chiều dài, có thể khác
chiều rộng, ghép song song với nhau. Gỗ ghép mặt gồm nhiều thanh gỗ
ngắn, ở hai đầu được xẻ theo hình răng lược rồi ghép lại thành những
thanh có chiều dài bằng nhau, rồi tiếp tục ghép song song các thanh,
cho nên chỉ nhìn thấy vết ghép hình răng lược trên bề mặt ván, thị
trường Nhật rất chuộng cách ghép này.
Nâng cao công nghệ sản xuất gỗ nhân tạo
Gỗ
nhân tạo của nước ta còn nhiều nhược điểm chưa được khắc phục như chứa
những chất độc hại, dễ biến dạng khi gặp nước, dễ bắt lửa, hay bị mối
mọt, nứt tách. Trong những năm qua, nhiều người đã nghiên cứu, cải tiến
công nghệ sản xuất đem lại hiệu quả cao.
các
sản phẩm ván ép đã nâng cao được chất lượng, . Sản xuất thành công loại sơn lót
chống cháy cũng là bước tiến quan trọng, mang đặc tính vượt trội hơn
bất kỳ loại sơn lót nhập khẩu nào nhờ đặc tính chống cháy và hoàn toàn
không gây độc hại.

Một
kỹ nghệ tưởng như đơn giản nhưng khá khoa học là đưa những loại gỗ rừng
có chất lượng kém (nhanh mục, dễ thấm nước, dễ cong vênh...) vào bình
áp suất chứa nước, tăng nhiệt độ lên 180 độ C, áp suất đạt 5
atmosphere. Nhiệt độ cao khiến nhựa trong thân gỗ được hóa lỏng, làm co
giãn sợi xenlulo. Sau đó xả hơi nước đột ngột và đưa dung dịch keo nhựa
nhiệt rắn vào bình, nhựa nhiệt rắn ngấm dần vào sợi xelulo, làm cứng gỗ
tạo nên sản phẩm chất lượng tương đương các loại gỗ tự nhiên quý.